Rinus Kiel over Bijbel, cultuur en wetenschap

Reageren? Zie home-page                                                                                

======================================================

Home
Site-map
Updates
Deze site + mijzelf
Bijbel en theologie
Israel - volk en land
Filosofische items
Denken en cultuur
Wetenschap
Actualiteiten
Klimaat
Presentaties
Boeken
Weblinks

(Denken en wetenschap in onze cultuur / Moderne wetenschap)

Up Aristoteles' model Kritiek op Aristoteles Bijbelse grondslag Copernicus Kosmologie Francis Bacon Galileo Galilei Michael Denton Toepassingen

Verdere ontwikkeling van de kosmologie

Nieuw 14/03/2002

Zoek op deze website

Samenvatting: De Deen Tycho Brahe doet een enorm aantal nauwkeurige en goed gedocumenteerde waarnemingen (echt modern wetenschappelijk werk, dus!), die zijn leerling Johannes Kepler in staat stellen om te breken met de terreur van de cirkels in de kosmologie. Waarmee Aristoteles op zijn achterste komt te liggen.

Had Copernicus zijn opvatting gebouwd op een minimum aan waarnemingen en een maximum aan vooroordelen en al zat het vol met fouten, bepaalde dingen had hij toch wel goed gezien. Het wachten was op iemand die goede waarnemingen kon doen. De Deen Tycho Brahe (1546-1601) had een uitgebreid observatorium en was een verwoed waarnemer. Hij verzamelde duizenden gegevens over de plaats van de sterren en de stand van alle bekende planeten en bracht die onder in een model van ons zonnestelsel.

    Tycho’s model gaf aan, dat zon en maan om de aarde draaiden en de rest van de planeten om de zon. In 1572 zag hij een nova, (een ontplofte ster, die zich voordoet als een nieuwe, heldere ster-verschijning) die dus duidelijk verder weg stond dan de maan. Dat gaf aan, dat er ook in het bovenmaanse verandering kon optreden en ondergroef Aristoteles’ opvattingen. Typisch is, dat Tycho pas geloofde dat hij het goed gezien had, toen zijn waarneming door enkele boeren, die hij onderweg naar zijn werk ontmoette, werd bevestigd. Als gewone mensen het zien, dacht Tycho, dan moet het wel waar zijn! Hij leed dus niet aan academische hoogmoed! Overigens waren het vaker gewone mensen, die Aristoteles’ onaantastbaar gewaande autoriteit deden wankelen. Bijvoorbeeld zeelieden, die konden aantonen, dat de tropen bewoond waren (kon niet, zei A., die verbranden door de zon) en dat er tegenvoeters waren, mensen die aan de onderkant van de wereld woonden (kon ook niet volgens A., die vallen er af).

    Tycho had een leergierige assistent, Johannes Kepler (1571-1630), die kans zag, om Tycho’s aantekeningen na diens dood om te werken tot een model van ons zonnestelsel, dat al veel lijkt op het heden nog steeds geaccepteerde. Hij deed dat niet volgens het model van Tycho – zoals zijn leermeester hem had verzocht – maar volgens dat van Copernicus. Hij moest daarvoor de cirkels als baanvorm van de planeten laten schieten en vond, dat hun banen ellipsvormig zijn, met de zon in één van de brandpunten. Dit was waarlijk revolutionair! Het kostte Kepler veel moeite en aarzeling om die conclusie te aanvaarden en hij wisselde dan ook enkele malen van positie. Maar uiteindelijk vertrouwde hij zijn waarnemingen. Nu waren Aristoteles en de hem volgende scholastici behoorlijk aangetast. Ellipsen! Hoe verzin je’t! Maar Kepler vond ook nog uit dat die planeten niet altijd even snel bewegen en formuleerde zelfs een wet daarvoor. Dynamiet onder Aristoteles! Nu was het hek van de dam.

    Isaac Newton (1642-1727) vond een oplossing voor de vraag, waarom de hemellichamen bewogen zoals zij bewogen en formuleerde zijn beroemde wet van de zwaartekracht. Deze mensen waren praktizerende christenen, die ervan overtuigd waren, dat hun openhartige denk- en onderzoekwerk nooit zou leiden tot conclusies, die met de Bijbel in strijd waren. Mensen als Kepler en Newton publiceerden niet alleen over hun wetenschappelijke prestaties, maar schreven bijna nog meer bijbelstudies en theologische verhandelingen. Bij hen waren die twee dingen niet gescheiden, maar beide aspecten van hun christelijk geloof.

free web hit counter