Rinus Kiel over Bijbel, cultuur en wetenschap

Reageren? Zie home-page                                                                                

======================================================

Home
Site-map
Updates
Deze site + mijzelf
Bijbel en theologie
Israel - volk en land
Filosofische items
Denken en cultuur
Wetenschap
Actualiteiten
Klimaat
Presentaties
Boeken
Weblinks

(Bijbel en theologie)

Up Over de Bijbel Septuagint Masoreten Bijbel wetenschap Vrijzinnige uitleg Ontstaan Genesis Wie is Jezus? Uittocht, intocht Toekomst Noach, Zondvloed

Over de Bijbel

Nieuw 22/02/2000 - laatste wijziging 23/10/2003

Zoek op deze website

Samenvatting: Ja, wat voor boek is de Bijbel, hoe zit dat boek in elkaar, wat werkt de omgang met die getuigenissen uit en hoe zit dat met mij? Ook iets over de tekstachtergrond.

Wat voor boek is de Bijbel?

    Volgens de godsdienstwetenschappen zijn er een aantal zgn. 'wereldgodsdiensten', die onderling vergelijkbaar zouden zijn en die een aantal gemeenschappelijke kenmerken heten te bezitten. Eťn van die kenmerken is dan een 'heilig boek', dat in het ideale geval absoluut gezag bezit. Voor het christendom is dat een aanvechtbare opvatting, omdat de Bijbel minder een 'heilig' boek is met religieuze mythen en verhalen maar - zoals Francis Schaeffer het uitdrukte - een boek van de geschiedenis en de kosmos. De Bijbel is de neerslag van de geschiedenis van schepping van de kosmos en de mensheid. Je zou in het kort kunnen zeggen dat de Bijbel datgene bevat wat God wilde dat wij over Hem, de mens en de kosmos minimaal zouden weten. Als wij spreken over de Bijbel als 'Woord van God' betekent dat dus niet, dat alle tekst in de Bijbel opdrachten en beoordelingen van God bevat, zoals de Islam beweert over de Koran. Over dit gegeven is veel gefilosofeerd en getheologiseerd. Men spreekt dan over 'inspiratie' etcetera. Genoeg hierover.

    De Bijbel is een verzameling boeken en boekjes (vandaar de naam: Bijbel = biblia = boeken), geschreven door hoofdzakelijk Joodse mensen, vanaf rond 1400 vC tot 100 AD. Slechts twee van de 66 boeken zijn misschien geschreven door een niet-Jood, de Romeinse arts Lucas (maar door velen wordt aangenomen dat Lucas een Jood was uit de 'diaspora'). De Bijbel - zoals de christenen die kennen - bestaat uit twee hoofddelen: 1. het zgn 'Oude Testament', door de Joden 'Tenach' genoemd (voor hen zijn dat De Schriften); dit bevat 39 boeken, en 2. het zgn. 'Nieuwe Testament', dat handelt over het optreden van Jezus van Nazareth en wat daarop volgt, de eerste tijd van de christelijke kerk; dit hoofddeel bevat 27 boeken.

    Die boeken bevatten allerlei soorten tekstmateriaal. Het 'Oude Testament' bevat genealogieŽn, familiekronieken, boeken met wetten en voorschriften voor het politieke, sociale, familiale en godsdienstige leven, en liederen. Er is geschiedschrijving, poŽzie, wijsheidsliteratuur en profetie. Het Nieuwe Testament opent met vier beschrijvingen van optreden, leven, sterven en opstanding van Jezus van Nazareth. Verder een beschrijving van de voortgang van het evangelie tot in Rome en de stichting van christelijke kerken. Alle beschrijvingen zijn gebaseerd op geschreven ooggetuigeverslagen. Daarna brieven gericht aan diverse kerken met betrekking tot bepaalde vraagstukken en problemen die daar leefden. En het besluit met een grootse apotheose: de profetie over het komende koninkrijk van God op aarde.

    Nu is de Bijbel er niet op uit om ons 'objectieve' of 'wetenschappelijk juiste' of 'politiek correcte' informatie te leveren. Nee, alles wat we in de Bijbel lezen staat - zonder dat dit afbreuk doet aan historische en feitelijke juistheid - in dienst van de verkondiging dat de God van IsraŽl de Schepper is van hemel en aarde, die zijn door de mensen verkwanselde schepping volledig zal herstellen en tot volle heerlijkheid brengen. Hij zal dat doen door middel van een persoon, die in het 'Oude Testament' messias (mashiach eigenlijk) wordt genoemd: Gods grote afgezant, die de wereld met God zal verzoenen en de doorgang van Gods plannen mogelijk maakt. Door het 'Nieuwe Testament' weten we dat deze mashiach de Zoon van God-zelf is, die in de dorpstimmerman Jezus uit Nazareth mens is geworden. Hij gaf ons met zijn leven a.h.w. een doorkijkje op God zelf. Zijn volmaakte leven, maar meer nog, zijn volgehouden claim, Gods Zoon te zijn, ergerde de leiders van het Joodse volk zo, dat ze hem ter dood gebracht hebben, door hem door de Romeinen te laten kruisigen, een van de meest mensonterende manieren van sterven. Doordat Jezus zijn gehoorzaamheid aan God tot in de dood toe heeft volgehouden, heeft God hem uit de dood doen opstaan en Heer gemaakt over de te vernieuwen schepping. Allen die op hem hun vertrouwen stellen, geeft Hij eeuwig leven en zij delen nu en straks in die nieuwe schepping. 

    Dat is - zeer in het kort - wat de Bijbel aan ons kwijt wil. Dat die boodschap zo consequent en consistent door alle eeuwen heen in dat boek is terecht gekomen, dat komt - zo geloven wij - doordat de Geest van God zich daarmee heeft bemoeid, want dat is uniek in de geschiedenis van de literatuur. Die Geest heeft ervoor gezorgd dat die boodschap niet is gecorrumpeerd. Wat niet wil zeggen dat er geen tekstfouten en onduidelijkheden in onze Bijbels staan. Het schrijven van de Bijbelboeken is mensenwerk geweest, alhoewel die mensen door de Geest van God werden geleid, geÔnspireerd. Hij is de eigenlijke Auteur van de Bijbel. Het uitzoeken van de beste tekstversies is ťťn van de taken van de theologie, en ook wij zullen ons op deze website daarmee af en toe bezig houden.

    Ik zeg het vaak zo: ďhet heil van God wordt gerealiseerd in de historie in de door Hem geschapen wereldĒ. Daar zit eigenlijk alles in. Zowel de kosmos als de historie zijn door Hem geschapen.

    Als de Bijbel claimt het boek van God te zijn dat waarheid spreekt, zou het dan niet gek zijn, als het ons fabels op de mouw speldt met betrekking tot wording en geschiedenis van mens en wereld? Daarom ga ik ervan uit dat de Bijbel, ook waar hij spreekt over de geschiedenis, de mens en de hele realiteit, waarheid spreekt. Niet in westers-wetenschappelijke termen van de 20e/21e eeuw of zo, want dan zou het voor vele generaties een gesloten boek zijn geweest, maar vaak in de taal van de 'gewone man' van elke dag. Meer hierover op de volgende pagina Bijbel en wetenschap.

    De Bijbel is een buitengewoon eerlijk boek. Het verdoezelt niet de fouten en zonden van de mensen die erin geschetst worden, maar is open en eerlijk daarover. Ook als het gaat om de zeer groten onder hen, zoals Mozes en David. En ook daarin is de Bijbel geheel anders dan de kronieken van de volken rondom. Je komt daarin zelden nederlagen van de betreffende koningen en hun legers tegen. Ook in dit opzicht bewijst de Bijbel zijn goddelijke afkomst.

Wat werkt de Bijbel uit?

Velen hebben ervaren dat het niet gemakkelijk is om zich serieus en kritisch-afstandelijk met dat boek bezig te houden.

    C.S. Lewis, de bekende Engelse schrijver, bestudeerde de Bijbel met de bedoeling, argumenten te vinden om zich definitief van het christendom af te maken. Het pakte anders uit, hij werd een der grootste verdedigers van het christelijk geloof.

    Cyril Joad, een vriend van de atheÔstische filosoof Bertrand Russell, had dezelfde bedoeling. Ook hij werd een volgeling van Jezus van Nazaret.

    De Amerikaan Josh McDowell wilde zich eens en voorgoed bevrijden van het gepraat van zijn christelijke medestudenten. Hij bestudeerde hun boek en... ook hij moest in Jezus zijn meerdere erkennen. Josh is nu een christelijk schrijver, over de hele wereld bekend.

    Francis Schaeffer, de Amerikaanse evangelist en filosoof, stichter van het l'Abri-werk, vond wat hij van het christendom gezien had niet veel zaaks. Hij zocht zijn heil bij de Griekse en andere filosofen, maar deze boden geen antwoord op de dringende levensvragen. Omdat hij het niet fair vond, het christelijk geloof af te schrijven zonder zich erin verdiept te hebben, las hij de Bijbel van A tot Z. Ergens onderweg moest ook hij zich gewonnen geven aan die God die door dat boek kennelijk tot hem sprak. Schaeffer vond daar de antwoorden op de grote levensvragen. Daaruit te leven en dat door te geven aan anderen, is zijn grote levenswerk geworden.

    Een recent voorbeeld is de Soedanese islam-geleerde Sylvador Abdel-Rahman. Hij richtte in Khartoem en dertien andere plaatsen een instituut op dat opleidingen verzorgde om christenen tot de islam te bekeren. Om dat werk goed te kunnen doen wilde hij promoveren op een proefschrift waarin hij alle fouten van de Bijbel zou aantonen. Het pakte anders uit: studie van de Bijbel bracht Sylvador op zijn knieŽn voor de God van de Bijbel. Dat berokkende hem grote persoonlijke schade, maar ondanks dat zette hij door. Hij ontliep de doodstraf doordat hij ten gevolge van publiciteit naar Nederland kon gaan. Nu werkt hij als evangelist onder Moslims in Den Haag (bericht ND 16/02/2000) Bijbellezen is gevaarlijk! 

En hoe zit dat met mij?

    Ja, hoe zit dat nu met mij? Christelijk opgevoed, werd ik door het geschrijf van gevierde theologen aan het wankelen gebracht voor wat betreft de betrouwbaarheid van de Bijbel. Als je met die wankelmoedige houding dat boek leest, gebeurt er niet zo veel. Mijn geloof begon dus schipbreuk te lijden. Enkele mensen, o.a. Francis Schaeffer, overtuigden mij van het tegendeel. Daardoor begon ik met steeds meer plezier in dat boek te lezen en ervoer wat ook die hierboven genoemde personen hadden meegemaakt: in dit boek spreekt God, de Schepper van hemel en aarde. En Hij heeft mij, klein prutserig mensenkind, lief door dik en dun. Ik heb geleerd wat meer kritisch na te denken over wat theologen en anderen over de Bijbel schrijven. Jezus zegt dat wij "door de enge poort moeten gaan". Ik stel me dat zo voor, dat er een muur is met een poortje erin. Aan de linkerkant van de muur staan mensen te beweren dat er achter die muur iets geweldigs aan de gang is. Maar van hun kant is dat niet waar te nemen. Van huis uit hebben we - en ook ik - de houding: eerst zekerheid, en dan - eventueel - bukken. Maar Jezus zegt: bukken en doorlopen. Wanneer je dat doet, kom je in een wereld die je niet had vermoed aan de andere kant van de muur. De zekerheid die je links vergeefs zoekt, is aan deze kant voorhanden. Volg dus Jezus' advies! 

Up Over de Bijbel Septuagint Masoreten Bijbel wetenschap Vrijzinnige uitleg Ontstaan Genesis Wie is Jezus? Uittocht, intocht Toekomst Noach, Zondvloed