Rinus Kiel over Bijbel, cultuur en wetenschap

Reageren? Zie home-page                                                                                

======================================================

Home
Site-map
Updates
Deze site + mijzelf
Bijbel en theologie
Israel - volk en land
Filosofische items
Denken en cultuur
Wetenschap
Actualiteiten
Klimaat
Presentaties
Boeken
Weblinks

(Denken en wetenschap in onze cultuur / Kerkleiding adopteert Plato)

Up Evangelie vs Rome Afscheid Jodendom Nieuwe norm Plato is autoriteit Kerkvaders over Joden Augustinus

Plato bepaalt nu ook de kijk op de Bijbel

Nieuw 14/03/2002

Zoek op deze website

Samenvatting: De hoge pet, die de in de Griekse filosofie opgeleide christelijke leiders (zgn.'kerkvaders') hadden van het Griekse denken en vooral Plato, bracht de invloed van diens denken (de tweedeling bovenverdieping/onderverdieping en de tegenstelling geest/stof) in de kerk. Plato gaat bepalen hoe er in de kerk wordt gedacht en getheologiseerd.

    Het is wel duidelijk, dat de kerkleiders van die eerste eeuwen die verwijdering met de Joden eigenlijk best goed uitkwam. Het oude testament was goed genoeg om er teksten in te vinden, die verwezen naar Jezus Christus. Maar zulke gedeelten als het Hooglied, dat op een prachtige en aardse manier spreekt over de liefde tussen man en vrouw, daar kon men niet meer mee uit de voeten. Dus: vergeestelijken, al dat soort zaken. Wat wel aansprak in dat oude testament, dat waren de vervloekingen, die Mozes en de profeten over IsraŽl hadden uitgesproken, als ze Gods wegen zouden verlaten. Dat was dan nu dus definitief gebeurd.

Onderwerp

Evangelie

Plato

Vlees

het totale, van God afgewende leven

het lichaam, het fysieke

Geest

het totale door God vernieuwde leven

de ziel, het 'hogere'

Schepping

hemel, aarde en alle dingen door God, de Vader van Jezus

IdeeŽn door hoogste, onkenbare god,

realiteit door lagere demiurg

Verlossing

vrijgemaakt van de zonde, vernieuwing van het hele leven

bevrijd van de begeerten van dit leven, van het lichaam

Huwelijk

schepping van God, geheiligd in Christus, aan te bevelen, rabbijnen waren vrijwel altijd gehuwd

noodzakelijk kwaad, leidt af van het 'geestelijke', niet te veel aandacht aan schenken

Verhouding oude/nieuwe testament

eenheid: schepping / zondeval / verlossing / voleinding

oude: bruut, fysiek, realistisch, materieel, joods,

nieuwe: hoger, geestelijk, uitstijgend boven dagelijkse realiteit, de kerk

Dagen, tijden

alle dagen en tijden gelijk

zondag vs weekdagen,

heilige en profane tijden

Plaatsen, voorwerpen, handelingen

alle gelijk

gewijde vs profane dingen/plaatsen,

sacramenten vs gewone handelingen,

bovennatuurlijk vs natuurlijk,

'geestelijken' vs 'leken'

   Hoe ging men om met de profetieŽn van vrede en herstel voor IsraŽl? Wel, in die platonische gedachtengang is de opvatting van 'hoger' en 'lager' heel dominant, zoals we zagen. Het lagere, IsraŽl, had nu in Gods plan afgedaan, zo redeneerden zij, want er was iets hogers, de gemeente van Christus, voor in de plaats gekomen. Dus mochten alle nog onvervulde profetieŽn op de kerk worden toegepast. Maar dan heb je natuurlijk wel een probleem. Want die profetieŽn spreken over IsraŽl, Jeruzalem, herbouwde steden, woestijnen die gaan bloeien, enzovoorts. Hoe pas je dat dan toe op de kerk? Want dat vind je daar niet. Er moest dus een bepaald soort hersengymnastiek op die teksten worden losgelaten, om ze datgene te laten zeggen, wat ze zelf niet zeggen en niet willen zeggen, maar wat ze moesten gaan zeggen in de opvatting van de kerkvaders. Dat deed men met behulp van de allegorische methode. Zo kon men het oude testament laten buikspreken. Dat oude testament werd nu gezien als een boek dat geschikt was om de Joden tot Christus te brengen, maar voor de heidenen kon je beter bij Plato terecht. En zo was de breuk dan nu dus ook principieel en filosofisch onderbouwd. Maar het bleef er niet bij, om dit te hebben geconstateerd. Dat zou op zich al tragisch genoeg zijn geweest. Nee, de mensen, die wij later kerkvaders zijn gaan noemen, hebben niets nagelaten om het Joodse volk zo zwart mogelijk te maken. Niets werd geschuwd. Daarover in de volgende paragraaf.

Up Evangelie vs Rome Afscheid Jodendom Nieuwe norm Plato is autoriteit Kerkvaders over Joden Augustinus